Babia Góra - charakterystyka

Babia Góra (1724,6 m.n.p.m.) leży w paśmie Beskidu Wysokiego, a dokładnie w Beskidzkie Żywieckim (symbol GOT: BZ.02). Jest najwyższym wzniesieniem pasma (1724,6 m.n.p.m.). Grzbietem Babiej, Pilska (1557m.n.p.m.)oraz Wielkiej Raczy (1236m.n.p.m.) biegnie Południowa granica Polski.

Babia Góra leży we wschodniej części Beskidu Żywieckiego w tzw. "Grupie Babiej" w skład, której wchodzą także Police (1367 m) i Jałowiec (1110m). Babia Góra jest ukształtowana w 10 kilometrowy zwarty pas, o równoleżnikowym ułożeniu. Przełęcz Jałowiecka (1017m) ogranicza ją od zachodu, Przełęcz Lipnicka (986m) od wschodu a od północy dolina górnej Skawicy. Granica od południa jest umownie określana poziomicą 800 m.n.p.m..

Babia Góra jest najwyżej wzniesionym obszarem polski po Tatrach
Przez nią przechodzi europejski dział wód między Morzem Czarnym a Bałtykiem,
Jest granicą między dwiema krainami historycznymi: Małopolską i Orawą
Wysokość względna, jest najwyższa w Polsce (oczywiście zaraz po Tatrach) i wynosi 1100 m!
Jako pierwsza góra w Polsce została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Przyrody.(1977r.)
Należy ona do jednych z nielicznych szczytów Beskidu, na którym istniały Lodowce górskie.

Babią Górę czasem porównuje się do samotnej wyspy, która jest oblewana przez morza mgieł tzw. "białe morza". Ponieważ większość szczytów przewyższa o około 500m, jest wspaniałym punktem widokowym. Z jej szczytu można dostrzec: Tatry, Niżne Tatry, Wielką Fatrę, Małą Fatrę, Góry Choczańskie, Cześć Beskidu Wyspowego i Gorce, a także sztuczne zbiorniki na Sole, górnej Wiśle i Orawie. W najlepszym wypadku można dostrzec nawet Kraków... Ale może lepiej go nie widywać- w końcu jesteśmy wśród dzikiej przyrody i oby jak najdalej od miast!

Dzięki dużemu wzniesieniu nad poziomem morza i pogarszaniu się warunków klimatycznych ze wzrostem wysokości, wyróżnia się Babia Góra w Beskidach doskonale wykształconymi piętrami roślinnymi Podnóża góry pokrywa zwarty płaszcz lasów mieszanych z przewagą drzew iglastych. Podnóża przechodzą w bardziej strome stoki, a na wysokości około 1400 m.n.p.m. rozciąga się strefa górnej granicy lasu. W niektórych miejscach wkracza ona nieco wyżej, w innych schodzi niżej, w zależności od ukształtowania zbocza i warunków mikroklimatycznych. Ponad lasami stoki pokryte są kosodrzewiną. Rośnie ona dużymi zwartymi płatami, lecz w miarę wznoszenia się płaty kosówki maleją ustępując miejsca powierzchniom trawiastym lub rumowiskom skalnym. Sam wierzchołek tworzy kopuła zbudowana z dużych nagich bloków skalnych. Na stokach Babiej Góry w licznych źródłach biorą początek dzikie górskie strumienie. Rozcinają one podnóża masywu głębokimi dolinkami o stromych zboczach.

Budowa Geologiczna
"Babia Góra jest zbudowana z piaskowcowo-łupkowych kompleksów fliszu magurskiego o dużej miąższości. Utwory te dzieli się na: warstwy podmagurskie - odsłaniające się w dolnych partiach góry i warstwy magurskie - budujące wysoko wzniesione obszary. Do pierwszej grupy skalnej zaliczamy: na stokach południowych - warstwy inoceramowe, piaskowce muskowitowe, łupki pstre, warstwy beloweskie, margle łąckie; na stokach północnych - warstwy hieroglifowe, margle łąckie i piaskowce osieleckie. Do drugiej grupy skalnej zaliczamy piaskowiec magurski o miąższości osiągającej 750 m. W piaskowcu często występują wkładki ilastych i marglistych łupków. " W skałach babiogórskich występują nieliczne skamieniałości, czy ślady fauny numulitowej. W skałach dominuje głównie krzemionka (90%). W piaskowcu magurskim da się znaleźć strzałki kalcytowe, a nisko w korytach potoków wypreparowane żyły kalcytu. W piaskowcach występuje około 8% tlenku żelaza przez co stanowią one niskoprocentową rudę. Na Górze w wielu miejscach można zobaczyć ślady robót górniczych. Przynętę dla dawnych poszukiwaczy mogły stanowić połyskujące blaszki muskowitu, lub żelaziste piaskowce- jak przypuszcza Jerzy Gajczak i Adam Łajczak w książce "Babiogórskie Ścieżki- Z Zawoi przez Diablak do Lipnicy.

Gleby
Na Biabiej Górze występuje wiele rodzajów gleb, a ich rozmieszczenie zależnie jest od pięter klimatyczno- roślinnych . Niektóre rodzaje występują tylko tutaj. Najniżej w reglu dolnym występują gleby brunatne. W reglu górnym- bielicowe. W piętrze kosodrzewiny występują gleby murszowo- bielicowe, natomiast w piętrze halnym gleby inicjalne. Wyżej gleby nie zdołały się wytworzyć. W miejscach wilgotnych można spotkać gleby torfowe i bagienne.

Klimat
Klimat Babiej jest typowo górski, a co za tym idzie: zostały wykształcone piętra klimatyczno- roślinne, wraz z wzrostem wysokości temperatura wyraźnie spada, lata są chłodne a zimy łagodne, występują wiaty halne, mikroklimaty są bardzo zróżnicowane. Wyszczególniamy 4 piętra klimatyczne, pomiędzy którymi średnia temperatura roczna zmienia się o 2°C. • piętro klimatu umiarkowanie chłodnego (regiel dolny), 700-1150m n.p.m. • piętro klimatu chłodnego (regiel górny),1150-1360m.n.p.m. • piętro klimatu bardzo chłodnego (kosodrzewina) 1360-1650m n.p.m. • piętro klimatu umiarkowanie zimnego (hale alpejskie), powyżej 1650 m n.p.m. Na pogodę głównie wpływają chłodne i wilgotne masy powietrza polarnego. Najczęstsze są wiatry zachodnie a pod szczytem południowe. Szczyt Babiej Góry jest bardzo wietrzny. Prędkość wiatru często osiąga 20 m/s (72km/h), dlatego bardzo ważne jest wzięcie za sobą dodatkowych ubrań jeżeli chcemy spędzić trochę czasu na szczycie. Na szczęście jest nam usypanych klika murków z kamieni dla ochrony przez wiatrem (choć w nich często można spotkać przykre niespodzianki jak śmieci (w najlepszym przypadku!)

Wody Powierzchniowe i Podziemne
Na Babiej Górze istnieje bardzo dużo potoków. Ich spadki niewielkie, czasem występują małe wodospadziki. Największy przepływ mają podczas roztopów i po obfitych deszczach. Liczne są także małe stawki. Najwięcej w północnej części. Najbardziej znane są: Mokry Stawek, Marków Stawek, Suchy Stawek itd. Dawniej uważano, że są pochodzenia polodowcowego, a obecnie przyjmuje się, ze mają osuwiskowe pochodzenie. Góra jest dobrze uźródlona. Wydajność źródeł waha się między 1l a 5l/sekundę. Natomiast maksymalna wydajność przekracza 20 l/sekundę. Znane się źródło zwane "Głodną Wodą", leżące na wysokości 1650m n.p.m. Pierwsze informacje o nim pochodzą z przed 300 lat. Zródła są słabo mineralizowane. Mineralne występują tylko i podnóżu. Przypuszczalnie istnieją źródła solankowe w dolinie Słonego Potoku. Źródła siarkowodorowe można znaleźć na orawskich podnóżach.

Lodowce
W czasie epoki lodowcowej Babia Góra była kilkakrotnie pokrywana lodowcami. Za pierwszym razem lodowiec sięgnął do szczytu do 1050m n.p.m.. Wraz z ociepleniem się klimatu pokrywy lodowe topniały. Cofające się jęzory pozostawiły po sobie ślady w postaci moren czołowych i bocznych wraz z małymi jeziorkami. Większość z nich szybko zanikła, gdy moreny zostały rozerwane przez spływającą wodę. Okres ocieplenia nie trwał długo. Wkrótce nastąpiło drugie zlodowacenie. Powstało wówczas około 14 lodowców o łącznej powierzchni 33 ha. Zalegały one m.in. między Sokolicą a Cylem. Inne formy polodowcowe to kary. Najbardziej okazały występuje po stronie północnej pod Kościółkami. Jego głębokość dochodzi do 200 m, na jego dnie występują hałdy i stożki usypiskowe. Pozostałością tego okresu są także żłoby lodowcowe. Najokazalszy biegnie spod Diablaka po granicę lasu i jest widoczne z sąsiednich szczytów od strony północnej Nazywany jest "żłobem poszukiwaczy skarbów"

Babiogórski Park Narodowy w liczbach:

25 lat temu Babiogórski Park Narodowy został włączony do międzynarodowej sieci rezerwatów biosfery
45,6 km miałaby lina opasująca Park wzdłuż jego granic 48 lat liczy sobie obecnie Babiogórski Park Narodowy, powołany w 1955 roku
60 gatunków mszaków zasiedla liczne głazy, skały, pnie i kłody we wszystkich piętrach masywu
188 gatunków zwierząt kręgowych można odnaleźć w masywie Babiej Góry na terenie Parku
489 gatunków roślin naczyniowych tworzy florę Babiej Góry
1100 gatunków - na taką liczbę szacowana jest mikoflora czyli lista gatunków grzybów występujących na terenie Parku
1725 metrów nad poziom morza wznosi się najwyższy szczyt masywu -Diablak
3392 ha obejmuje swą powierzchnią Park Babiogórski